Pitanja i odgovori o kolektivnom ugovoru

Šta je kolektivni ugovor?

Kolektivni ugovor je pisani ugovor koji se zaključuje između sindikata zaposlenih koji su reprezentativni za kolektivno pregovaranje i poslodavca. Ovaj ugovor ima posebne efekte na radne odnose u okviru delokruga. Opšte je pravilo da kolektivni ugovor ne sme da krši postojeće zakone ili uredbe koje su za njih donete. Ugovori o radu i drugi ugovori iz oblasti rada moraju biti u skladu sa kolektivnim ugovorom i u principu ne smeju sadržati lošije propise.

Šta kaže kolektivni ugovor?

Grubo govoreći, sva bitna uzajamna prava i obaveze iz radnog odnosa uređuju se kolektivnim ugovorom. U osnovnoj strukturi većine kolektivnih ugovora, propisi o radnom vremenu i odmorima, zaradama i naknadama igraju važnu ulogu. Kolektivnim ugovorom reguliše se veliki broj prava koja nisu sadržana u zakonu ili koja prevazilaze zakonske odredbe. Na primer, određivanje minimalnih plata (zarada) ili regresa i božićnica rezervisano je isključivo za kolektivni ugovor i mora se pregovarati.

Evo nekoliko važnih tačaka koje kolektivni ugovor reguliše:

1. Nedeljno i dnevno radno vreme

2. Prekovremeni rad i naknada i/ili posebna naknada za određene radne sate (npr. naknade za smene)

3. Kriterijume za utvrđivanje zarade i bonusa

4. Pravo na regres i “božićni bonus”

5. Naknadu troškova

6. Godišnji odmor i plaćena odsustva
   

Kako nastaje kolektivni ugovor?

Pošto je kolektivni ugovor, ugovor dve strane, moraju se voditi pregovori kako bi se postigla saglasnost sa pregovaračkim partnerom o određenim pitanjima. Novi kolektivni ugovor se zaključuje tek kada postoji sporazum između pregovaračkih partnera.

Koji kolektivni ugovor se odnosi na mene?

Koji se kolektivni ugovor odnosi na vas je u delokrugu kolektivnog ugovora. Zakon određuje tri vrste kolektivnih ugovora: opšti, posebni i kod poslodavca. Za vas je najvažniji kolektivni ugovor kod poslodavca.

Kako da dobijem primerak kolektivnog ugovora?

Članovi sindikata su dobrodošli da od svog sindikata u bilo kom trenutku zatraže štampani primerak važećeg kolektivnog ugovora.